Bir icra takibinin ilerleyip ilerlemeyeceği çoğu zaman üç sorunun cevabına bağlıdır: Borçlu nerede oturuyor? Nerede çalışıyor? Üzerine kayıtlı bir araç var mı? UYAP Avukat Portal, bu soruların cevabını kurum kayıtlarından almanızı sağlayan sorgulama imkânları sunar. MERNİS adres, SGK ve EGM sorguları bu yüzden icra ofislerinde en sık yapılan işlemler arasındadır.
Sorun şu ki her sorgu dosya bazında yapılır ve sonuçların yorumlanıp bir sonraki adıma dönüştürülmesi zaman alır. Bu yazıda üç sorgunun ne işe yaradığını, hangi çerçevede yapılabildiğini ve süreci nasıl hızlandırabileceğinizi anlatıyoruz.
Yasal çerçeve: Kim, hangi dosyada sorgu yapabilir?
UYAP üzerinden yapılan borçlu sorguları takip amacına bağlıdır. Mal, hak veya alacağın UYAP bilişim sistemi üzerinden sorgulanmasına ilişkin yönetmelik, sorgulamanın ilgili icra dosyasına alacaklı vekili olarak kayıtlı avukatlar tarafından yapılabileceğini düzenler. Yani sorgu, vekili olduğunuz dosyanın borçlusu için ve o dosya üzerinden yapılır.
Sorgu sonuçları (adres, işyeri, araç bilgisi) kişisel veridir. Bu bilgilerin yalnızca takip amacıyla kullanılması, yetkisiz kişilerle paylaşılmaması ve güvenli bir ortamda saklanması KVKK açısından ofisin sorumluluğundadır.
MERNİS adres sorgusu: Tebligatın anahtarı
MERNİS sorgusu borçlunun adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresini gösterir. Bu bilginin pratik önemi büyüktür: Tebligat Kanunu’nun 21. maddesinin ikinci fıkrası, adres kayıt sistemindeki adrese tebligat yapılmasına imkân tanır. Bilinen adreste tebligat yapılamadığında, iade gelen bir tebligatın ardından MERNİS adresinin sorgulanması ve bu adrese tebligat çıkarılması icra pratiğinde sık izlenen yoldur.
MERNİS sorgusunu özellikle şu durumlarda yapmak zaman kazandırır:
- Takip açılırken elde yalnızca eski ya da eksik bir adres varsa,
- Tebligat “adreste tanınmıyor”, “taşınmış” gibi şerhlerle iade döndüyse,
- Uzun süredir hareketsiz bir dosya yeniden canlandırılacaksa.
SGK sorgusu: İşyeri ve çalışma durumu
SGK sorgusu borçlunun sosyal güvenlik kayıtlarına ilişkin bilgi verir: Aktif bir sigortalılığı olup olmadığı, varsa hangi işveren nezdinde çalıştığı gibi. Bu bilgi, maaş haczi için işverene müzekkere gönderilmesinin ön koşuludur. Borçlunun emekli olması ya da bağımsız çalışması gibi durumlar da sonraki adımın seçiminde belirleyicidir.
SGK kayıtları zamanla değişir. Borçlu iş değiştirdiğinde eski işverene gönderilen müzekkere sonuçsuz kalır. Bu yüzden maaş kesintisi duran ya da işverenden “çalışmıyor” cevabı gelen dosyalarda sorgunun yenilenmesi gerekir. Baroların raporlarında SGK sorgularında zaman zaman entegrasyon kaynaklı hata dönüşleri yaşandığı da belirtilmiştir; sonuç gelmeyen sorguyu yapılmış saymamak ve daha sonra tekrar denemek önemlidir.
EGM sorgusu: Araç kayıtları
EGM sorgusu borçlu adına kayıtlı araçları ve araç kayıtlarındaki şerhleri gösterir. Sonuca göre araç üzerine haciz şerhi konulması talep edilebilir; aracın üzerinde başka haciz ya da rehin kayıtları bulunup bulunmadığı da tahsil ihtimalini değerlendirmek için önemli bir göstergedir.
Araç bilgisi de değişken bir bilgidir. Borçlunun aracını satması ya da yeni bir araç alması mümkündür; bu nedenle EGM sorgusu takip boyunca makul aralıklarla tekrarlanmalıdır.
Sorgu sürecini yavaşlatan şeyler
- Dosya dosya çalışma: Her sorgu için ilgili dosyayı açmak, sorguyu başlatmak ve sonucu beklemek gerekir.
- Sonucu kaydetme: Ekranda görünen sonuç bir yere not edilmezse aynı sorgu kısa süre sonra tekrar yapılır.
- Yorum ve karar: Sonucun ne anlama geldiğine ve hangi talebin hazırlanacağına her seferinde ayrıca karar verilir.
- Bilginin ekipte dolaşmaması: Sorguyu yapan kişi ile borçluyla telefonda görüşen kişi farklıysa, yeni adres ya da işyeri bilgisi görüşmeye yansımaz.
Süreci hızlandırmanın yolları
Standart bir “ilk sorgu paketi” belirleyin
Yeni açılan veya ofise yeni devredilen dosyalarda MERNİS, SGK ve EGM sorgularını birlikte yapmayı standart hâle getirin. Böylece borçlunun genel resmi ilk aşamada çıkar ve dosya doğru yola erken girer.
Tetikleyiciye göre yeniden sorgulayın
Her dosyada her sorguyu sürekli tekrarlamak yerine olaylara bağlı kurallar kullanın: Tebligat iade döndüyse MERNİS, maaş kesintisi durduysa SGK, belirli bir süre geçtiyse EGM. Bu yaklaşım hem zamanı hem de gereksiz işlem yükünü azaltır.
Sonuçları standart biçimde kaydedin
Her sorgu sonucunu tarih, kaynak ve özet bilgiyle dosyaya bağlı olarak kaydedin. “Son SGK sorgusu ne zaman yapıldı, ne çıktı?” sorusunun cevabı tek bakışta görülebilmeli.
Sonucu iş listesine bağlayın
Yeni adres bulunduysa tebligat, işyeri bulunduysa maaş haczi müzekkeresi, araç bulunduysa haciz şerhi talebi gibi sonraki adımlar otomatik olarak iş listesine düşerse, sorgu ile talep arasındaki süre kısalır.
Bilgiyi görüşen kişiye ulaştırın
Borçluyla iletişim kuran ekip, güncel adres ve işyeri bilgisini görüşme sırasında görebilmelidir. Bu, hem doğru kişiye ulaşıldığının teyidini kolaylaştırır hem de görüşmenin daha sonuç odaklı geçmesini sağlar.
Sık sorulan sorular
Vekili olmadığım bir dosyada borçlu sorgusu yapabilir miyim?
Hayır. UYAP üzerindeki sorgular, ilgili icra dosyasına alacaklı vekili olarak kayıtlı avukatlar tarafından ve o dosya üzerinden yapılır. Vekâletin dosyaya kaydedildiğinden emin olmadan sorgu yapılamaz.
Sorguları ne sıklıkla yenilemeliyim?
Sabit bir kural yoktur. Sorguları belirli olaylara bağlamak (tebligat iadesi, maaş kesintisinin durması, uzun süre hareketsizlik) çoğu ofis için takvime bağlı tekrarlamaktan daha verimlidir. Yine de hareketsiz dosyalarda makul aralıklarla genel bir kontrol yapmak faydalıdır.
Sorgu sonuçlarını müvekkille paylaşabilir miyim?
Sorgu sonuçları kişisel veri niteliğindedir ve takip amacıyla elde edilir. Müvekkile raporlama yaparken yalnızca takibin yürütülmesi için gerekli bilgileri ölçülü biçimde paylaşmak ve KVKK yükümlülüklerini gözetmek gerekir.
Asistan34 ile bu iş nasıl kolaylaşır?
Asistan34’ün UYAP entegrasyonu, borçlu sorgularını dosya dosya ekran gezmekten çıkarıp ofisin iş akışına bağlar:
- UYAP MERNİS sorgulama: Taraf olduğunuz dosyanın borçlusuna ait MERNİS adresini sorgular.
- UYAP SGK sorgulama: Borçluya ait aktif SGK bilgilerini sorgular.
- UYAP EGM sorgulama: Borçluya ait EGM araç sorgusunu yapar.
Asistan34 CRM kullanıyorsanız sonuçlar borçlunun dosyasına otomatik eklenir ve arama yapan temsilcileriniz bu bilgiyi görüşme sırasında görür. CRM kullanmıyorsanız sonuçları Excel listesi ve PDF doküman olarak alıp kendi düzeninizde kullanabilirsiniz. İşlemler avukatın kendi UYAP imzasıyla yürütülür.
Asistan34® tescilli markasıyla 15 yılı aşkın süredir hukuk bürolarıyla çalışıyoruz. Sorgu sonuçlarının çağrı merkezi tarafında nasıl kullanılabileceğini borçlu arama sürecini hızlandırma yazımızda anlattık. Ofisinize uygun kurguyu konuşmak için bizimle iletişime geçin.